METODY WYZNACZANIA CELÓW CZ.1. CEL GŁÓWNY

Czym jest cel?

1. «to, do czego się dąży»
2. «to, co ma czemuś służyć»
3. «miejsce, do którego się zmierza»
4. «przedmiot lub osoba, których dotyczą zamierzone działania»
5. «obiekt, do którego się strzela»
6. daw. «muszka broni palnej» 
Słownik Języka Polskiego PWN

Cel, według encyklopedii Brockhaus, oznacza „(…) stan, który został stworzony przez indywidualny, wolny wybór i decyzję. Urzeczywistnia się on poprzez działanie, a planowanie i realizacja są dla niego elementami przewodnimi. Wszelkie zamierzone działanie jest określone przez cele i uzasadnione przez motywy, które każdemu celowi nadają wartość (…)”.

Tym samym, cele stanowią „zmianę obecnego stanu”, ponieważ cel jest zawsze czymś, co nie zostało jeszcze osiągnięte.

Fragment książki: „Wiedza praktyczna: Zarządzanie poprzez cele” autorstwa  Peter Maas

Błędy popełniane przy wyznaczaniu celów

Wiele osób popełnia błędy przy wyznaczani celów nie mając świadomości, że to aż tak bardzo wpływa potem na realizację tego, co zamierzamy osiągnąć. Wymienię te, moim zdaniem najważniejsze, których absolutnie należy unikać.

1. Zbyt ogólnie i szeroko określony oraz brak pośrednich celów

Kiedy nasz cel nie jest konkretnie określony to trudniej się zabrać za zadanie np. ktoś sobie postanowi, że w tym roku schudnie. I co dalej? Brak szczegółowego spojrzenia powoduje, że cel nagle staje się nie do udźwignięcia! Samo schudnięcie jest zbyt ogólne. Jest to duży cel. Poza tym jest to proces, który wymaga etapów, przemyślenia, rozsądku i wiedzy. Daleki cel należy przybliżyć i skonkretyzować w postaci małego kroku np. ćwiczyć 3 razy w tygodniu. Potem, gdy to stanie się już normą warto dodać kolejny krok np. ograniczyć słodycze do dwóch razy w tyg.

2. Brak konkretnego czasu realizacji

Gdy nie ma określonego czasu rozpoczęcia i zakończenia to łatwo przekładać realizację naszych celów w nieskończoność. Wtedy nie czujemy żadnej ciążącej odpowiedzialności, że mieliśmy coś wykonać i tego nie zrobiliśmy.

3. Nieadekwatny do naszych możliwości i zdolności

Ten błąd najczęściej dotyka osoby zbyt ambitne lub zmagające się z niezdrowym perfekcjonizmem. Jak się przekonać, że popełniamy ten błąd? Kiedy za każdym razem nie możesz zrealizować tego, co sobie zamierzyłeś/aś lub po osiągnięciu celu nie masz już siły na nic, łapie Cię choroba i skrajne zmęczenie jest to pierwszy sygnał, że za dużo bierzesz na swoje ramiona. Czasami nam się wydaje, że możemy zrobić danego dnia bardzo dużo, ale zapominamy uwzględnić nieprzewidziane przypadki, które potrafią zrujnować dzień. Zamiast odpuścić i zmniejszyć wymagania nadrabiamy następnego dnia. Lepiej najpierw realizować cele tylko trochę trudniejsze, a potem gdy to już będzie dla nas łatwe zwiększyć trudność.

4. Za dużo celów w tym samym czasie

Coś w tym jest, że mężczyźni skupiają się na jednej rzeczy i kiedy ją skończą biorą się za następną, a nie trwonią energię na robieniu kilku rzeczy na raz. W tej kwestii, w przypadku określania celów, my kobiety, powinnyśmy brać  z nich przykład. Zwłaszcza jeśli mamy na głowie rodzicielskie obowiązki. Dobrą metodą na to jest określanie jednego, najważniejszego na ten moment celu na okres 3 miesięcy. Więcej będę o tym pisała we wpisie o taktykach realizacji celów.

5. Cel, który zakłada ogromne zmiany

Dlaczego cel, którzy zakłada duże zmiany jest niewłaściwy? Otóż, my ludzie, nawet Ci, którzy szukają przygód,potrzebują poczucia bezpieczeństwa, bycia w takim stanie, który pozwoli cieszyć się życiem. Ogromne zmiany burzą to wszystko i w sposób naturalny bronimy się przed co niewiadome, gdyż budzi to w nas lęk. Same zmiany nie są złe, ale należy je wprowadzać stopniowo i długoterminowo. Nagłe, ostre zmiany np. porzucenie pracy z dnia na dzień budzą w człowieku  poziom stresu, który się szacuje jako wysoki. Zanim człowiek jest zdolny podjąć kolejne kroki potrzebuje czasu. Dlatego duży cel warto podzielić na mniejsze cele-kroki, które zakładają mniejsze zmiany.

Przykład: Chcesz lepiej wykorzystywać swój czas, więc postanawiasz, że będziesz wstawać wcześniej o dwie godziny. Najpierw ćwicz wstawanie tylko o 15 min. wcześniej, gdy poczujesz, że jest to całkiem naturalne przejdź krok dalej: o pół godziny, o godzinę, aż osiągniesz upragnione dwie godziny.

Co powinien zawierać cel?

Kryteria dobrze obranego celu

Dobrze określony cel powinny spełniać poniższe wytyczne:

  • powinien być sformułowany w sposób pozytywny np. zamiast nie będę jeść słodyczy to będę sięgać po zdrowe zamienniki słodyczy
  • powinien uwzględniać realia i być możliwy do osiągnięcia
  • rezultat powinien być mierzalny i możliwy do zweryfikowania
  • mieć określony czas realizacji uwzględniający realia
  • ogólny cel powinien być podzielony na cele pośrednie, które będąc uszczegółowione dają większą szansę powodzenia

Nasze cele a Wola Boga

Zanim przejdziesz do ćwiczeń na wyznaczanie celów proszę pomyśl o tym, co Bóg może oczekiwać od Ciebie. Prawdą jest, że Bóg ma dla nas najpiękniejszy plan i dla osób wierzących celem ostatecznym jest Królestwo Niebieskie, Zbawienie, Życie Wieczne. Nie oznacza to, że my osoby wierzące mamy żyć w jakiejś mżące, oczekiwać ponownego przyjścia Jezusa na ziemię i nic nie robić. Mamy obowiązek rozwijać siebie i swoje talenty, odkryć swoją misję, pasję, wyznaczać cele pośrednie i je osiągać. Warto pytać Boga czy Twój wyznaczony cel jest zgodny z Jego Wolą. Jeśli tak jest gwarantuję Ci, że Bóg będzie Ci błogosławił i osiągniesz sukces w danej dziedzinie. Warto poszukiwać tej swojej drogi i się jej nie bać. Bóg chce naszego dobra! Czasami nas doświadcza, ale o wiele częściej nam użycza swojej łaski. Czy my chcemy przyjąć to co Bóg ma nam do zaoferowania czy raczej lęk przed byciem doświadczanym nas hamuje? Jestem doświadczana przez Boga każdego dnia i jestem z tego powodu bardzo szczęśliwa, bo widzę jakie cuda dzieją się w moim życiu, że pojawiają się sprzyjające sytuacje i ludzie, którzy mi pomagają. Wystarczyło całkowicie zawierzyć. To również dotyczy rozwoju biznesu i pieniędzy, bo Bóg wcale nie chce, byśmy umierali z głodu.

Metody wyznaczania celów w praktyce

Wyznaczanie celów poprzez składowe

Do tego ćwiczenia potrzebujesz 4 kartek papieru. Na środku pierwszej napisz słowo marzenia i zakreśl je w kółku. Następnie dookoła wypisz wszystkie marzenia jakie posiadasz. Tutaj możesz fantazjować, nie masz ograniczeń, daj po szaleć swoim myślom, wyobraźni i uczuciom. Być może na tym etapie poznasz swoje najśmielsze pragnienia.

Weź II kartkę i namaluj dwie kreski tak, żeby wyznaczyły 3 obszary. W każdej części u góry wypisz następujące składowe celu:

pasja, potrzeby, pragnienia.

Wpisz w te obszary wszystko co Ci jest najbliższe sercu. Zastanów się nad sobą, nad tym, co jest w Tobie obecnie

Teraz wybierz jedno z nich, te które sprawia, że czujesz największą radość.

Kolejny etap to wzięcie drugiej kartki A4 i podziel ją na 3 strefy: talenty, umiejętności, misja. Bądź ze sobą szczery/a. Wypisz to co uważasz, że jest prawdziwe.

Połóż obok siebie te trzy kartki i się im przyjrzyj. Spróbuj przeanalizować zebrane informacje i odpowiedzieć sobie na pytania:

Które z marzeń jest według Ciebie najbliższe spełnianiu?
Jakie umiejętności, talenty posiadasz do jego realizacji?
Czy to marzenie jest również odpowiedzią na Twoje potrzeby i pragnienia?
Czy to marzenie jest spójne z Twoją misją i pasją?

Jeśli widzisz, że możesz wybrać któreś z marzeń, by zacząć je realizować przejdź do ostatniego etapu wyznaczania celu tą metodą.

Na ostatniej kartce, również podzielonej na 3 sfery, wypisz: realia życiowe, taktyka, czas realizacji. Przechodzimy do uszczegółowienia naszego celu czy marzenia i przede wszystkim dajemy mu konkretny kształt i osadzamy w realiach. Często w ten sposób możemy zweryfikować czy rzeczywiście to co sobie zamierzamy jest naprawdę do osiągnięcia. Np. marzenie o tym, by zostać sławną modelką są nierealne, gdyż mam zaledwie metr sześćdziesiąt i to w kapeluszu. 😉

Koło życia


Koło życia jest bardzo szybką metodą odnalezienia tej sfery życia, w której mamy braki i podjęcia celów ku ulepszeniu tego konkretnego obszaru. Bazuje na naszych potrzebach i pragnieniach, a także uwzględnia stan rzeczywisty. Jest też wspaniałym narzędziem coachingowym. Moje ulubione. Sama robię sobie „Koła życia” regularnie co jakiś czas też po to, by zmierzyć rezultat moich działań i określić gdzie zaszły zmiany i czy rzeczywiście ku dobru. Poniżej podaję tzw. gotowiec, ale spokojnie możecie wypisać te obszary życia, które dla Was są najważniejsze i całe koło podzielić na mniejsze obszary. Ja zawsze dzielę swoje koło i maluję te części, z których jestem zadowolona i wtedy wiem, gdzie jeszcze mam braki. Kiedy już wiem, że np. w sferze rozwoju chcę osiągnąć wyższy poziom wtedy skupiam się na wyznaczeniu celu w tej sferze życia.

Ćwiczenie: Określ poziom satysfakcji życiowej w następujących sferach, gdzie pole najbliżej środka to brak zadowolenia, a im bliżej zewnętrznej krawędzi koła tym większe poczucie spełnienia.

Weryfikacja celów poprzez wartości

Jeśli nie masz wyznaczonych wartości warto to zrobić.

Kiedy wstępnie masz wyznaczone cele bardzo ważnym jest zweryfikowanie ich czy nie stają na przeciw Twoich wartości. Dlaczego? Wartości, te prawdziwe, którymi się kierujemy w życiu są ogromną wewnętrzną siłą i motywacja do podejmowania działań. Wiemy po co coś robimy i wiemy, że jest to w zgodzie z nami samymi. Poza tym jest to szalenie ważne przy ustalaniu taktyki i podejmowaniu konkretnych czynów. Np. Twoją wartością jest prawdomówność i masz ją na wysokim poziomie. Gdy wyznaczysz sobie cel zawodowy: zarobię w tym miesiącu 3 tys. zł. to jasnym będzie, że Twoje działania wobec Twoich klientów będą zgodne z prawdą. Nie będziesz okłamywać, ani oszukiwać. Inaczej może być, gdy Twoją wartością są pieniądze. Możesz nie mieć oporów, żeby kogoś zwodzić na manowce, gdy możesz otrzymać od tej osoby odpowiednią zapłatę.

Wizualizacja celów

Bardzo miłym narzędziem do wyznaczania celów jest wizualizacja i zmierzenie poziomu swoich odczuć, emocji tzw. ognia wewnętrznego. Przeprowadzasz jednym słowem wizualizację celu, żeby się przekonać czy to jest to! Dla osób z bogatą wyobraźnią jest to świetny sposób. Mam tu na myśli artystów, osoby z wysokim poziomem uczuciowości, uduchowionych.

Ten sposób jest wielce pomocny, gdy mamy do wybory dwa równie dla nas ważne cele np. schudnąć (siłownia) lub nauczyć się j. hiszpańskiego. Obie aktywności odbywają się wieczorami i mając jeszcze inne zajęcia trzeba wybrać tylko jedno.

Stosując tę metodę zamknij oczy i wyobraź sobie efekt końcowy zrealizowanego celu. Zastanów się, które wyobrażenie Ciebie jest Ci bliższe, rozpala większe pragnienia, wewnętrzny ogień, budzi emocje. Ta opcja, która będzie bliższa Tobie, Twoi wartościom, pragnieniom i potrzebom, zwycięży.

Ten wewnętrzny ogień jest bardzo ważny, gdyż wzmacnia naszą motywację w osiągnięciu celu.

Następny wpis poświęcony celom będzie dotyczył drogi, czyli realizacji celu.